Takip Edin  facebook twitter youtube

 

  • Bağırsak Kanseri
  • Rektum Kanseri
  • Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkılama Sorunları


Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkı Kontrol Problemleri Olur mu?

Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkılama Sorunları

Rektum kanseri ameliyatı sonrası dışkı kontrolü ile ilgili problemlere geçmeden önce normal dışkı kontrolünü kısaca gözden geçirelim.

Dışkı Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Kalın bağırsak, mide-bağırsak kanalının son bölümünü oluşturur. Bu nedenle kolon (kalın bağırsağın ilk bölümü) veya rektum (kalın bağırsağın son kısmı) kanserinin tedavisi bağırsak işlevlerini ve bazen de dışkı kontrol işlevini etkiler.

Kişinin sosyal olarak uygun zaman ve yer bulana kadar dışkılama ihtiyacını kontrol etmesine kontinans denir. Dışkı kontrolünün sağlanması karmaşık bir olaydır. Anatomik yapı, dokuların duyusal iletimi, dışkılama ihtiyacının hissedilmesi bu işlev için gereklidir.

Günde yaklaşık 2-3 litre (2000-3000 mililitre) sıvı ince bağırsaklardan kalın bağırsağa geçer. Kalın bağırsak bu sıvıları ve içinde bulunan vücut için önemli elemanları emerek kana geçirir, geride kalanlar dışkının oluşmasını sağlar. Bu sıvıların geri emilim işleminden sonra yaklaşık 250 mililitre hacmindeki dışkı kalın bağırsağın son kısmı olan rektuma ulaşır.

Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkı Kontrolü Nasıl Sağlanır?

Dışkı Oluşumu

Rektum, kalın bağırsağın son 15 cm uzunluğundaki bölümü olup makat ile dış ortama açılan kısımdır. Dışkı için bir depo görevi görmenin yanında genişleyebilme özelliği ile gelen dışkıya göre iç hacmini de arttırabilir.

Rektum makat (anüs) ile devam eder. Anüs (makat) etrafını saran iç, dış kaslar ve iç yüzünü örten çok hassas bir örtü tabakasına sahiptir. Bu bölgenin hassas sinir uçları, kayganlaşmayı sağlayan salgı bezleri, iç ve dış damar yapılarına da (hemoroidal toplar damarlar) sahip olması önemli fonksiyonlar için gereklidir.

Dışkılama işlevi rektumun dışkıyla dolması ve rektumun duvarlarının gerilmesi ile algılanır. Rektum duvarlarının gerilmesi normalde kasılı olan makat etrafındaki iç kasın (internal anal sfinkter) gevşemesine neden olur. Böylelikle rektum içinde gerilmeye neden olan maddeler aşağıya doğru iner ve çok hassas sinir uçları ile kaplı makatın (anüs) iç yüzünü örten tabakaya temas eder. Bu örnekleme refleksi sayesinde kişi rektum içinde gaz, sıvı veya katı dışkı olup olmadığını algılar. Bu bilgi beyine iletilir ve kişi rektum içindekileri boşaltıp boşaltmama kararını verir. Bu gerilmeye neden olan gaz ise dışkılamaya gerek kalmadan kişi tarafından çıkarılabilir.

Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkılama İşlevi

Dışkılama işlevinin olabilmesi için makatın (anüsün) etrafını saran ve istemli olarak çalışan dış kasın leğen kemiğinin içinde bulunan kaslar (pelvik taban kasları, puborektal kas) ile beraber gevşemesi gerekir. Böylece rektum ile makat arasındaki açılanma kaybolur ve ıkınma ile beraber karın içi basıncı arttırılarak dışkılama sağlanır. Sosyal olarak zaman ve yer problemi varsa beyin bu dışkılama işlevini erteleyebilir. Kişi gevşemesi gereken kasları aksine sıkarak dışkısını geri rektuma gönderir ve dışkılama işlevini erteler.

Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkı Kontrol Problemi

Rektum kanserinin tedavisi dışkı kontrol işlevini etkileyebilir. Rektum kanserli bir hastanın tedavisinde dışkı kontrol mekanizmalarının korunabilmesi birçok faktöre bağlıdır. Bütün bu faktörler hasta ile tek tek tartışılıp dışkı kontrolü üzerine olabilecek olası olumsuz etkiler ayrıntıları ile hastaya anlatılmalıdır.

Rektum kanseri ameliyatından sonra dışkı kontrolünü etkileyebilecek faktörler aşağıda sıralanmıştır;

  • Kanserin, rektum içindeki seviyesi
  • Kanserin, makatı kontrol eden kaslara (anal sfinkter) yakın olması veya hastalığın bu kaslara yayılması
  • Kanserin tedavisi için makattan yapılabilen bölgesel tedavi (lokaleksizyon) yerine karından yapılan geniş bir cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulması
  • Hastalığın, tedavisi için ışın tedavisi (radyoterapi) veya ilaç tedavisi (kemoterapi) gereksinimi
  • Hastanın geçici süre koruyucu ileostomiye (ince bağırsağın karın ön duvarı ile ağızlaştırması) ihtiyaç duyması
  • Rektum kanserinin ameliyat ile çıkarılmasından sonra bağırsak devamlılığının çok aşağı sevideki bir anastomoz (bağırsak uçlarının uç uca getirilerek dikilmesi) ile sağlanması (kolo-ana anastomoz)

Yukarıda sıralanan tüm bu nedenler ameliyat sonrası dışkı kontrolü ile ilgili sorunlara neden olabilir. Bu nedenle doktorunuz ile bu konuları konuşmanız gerekir.

Rektum Kanseri Ameliyatı Sonrası Dışkı Kontrol Problemleri (Dışkı Tutamama)